İZÂ edatı Kur’an’da 81 surede 412 ayette 454 defa geçmektedir. Bu edat başına geldiği cümleye şu anlam katkılarında bulunur.
1- İZÂ edatı Cezmetmeyen şart edatı (zarfı)dır. Şartı mazi (geçmiş zaman) veya mazi manalı fiil olur. Cevabı ise muzari (geniş/şimdiki/gelecek zaman) gelir. Mazi bile olsa, muzari manası verilir. Bu edatın mazi fiili muzariye çevirdiğine dair Kur’an’da oldukça fazla örnek bulunmaktadır. Mesela, Tekvir, İnfitar, İnşikak, Zilzal surelerinde oldukça sık kullanılan bu edat, orada önüne geldiği mazi (geçmiş zaman) fiillerin tamamını müzariye (gelecek zamana) çevirmiştir.
2- İZÂ edatı müfacea (sürpriz) edatı da olur. İsim cümlesinin başına gelir ve; “birden, bir de baktım ki, bir de ne göreyim” şeklinde bir anlam katkısında bulunur. Kuran’da edatın bu şekilde kullanımı oldukça azdır. Örnek olarak (7/107 – 30/36) ayetlerine bakılabilir.
1- İZÂ edatı Cezmetmeyen şart edatı (zarfı)dır. Şartı mazi (geçmiş zaman) veya mazi manalı fiil olur. Cevabı ise muzari (geniş/şimdiki/gelecek zaman) gelir. Mazi bile olsa, muzari manası verilir. Bu edatın mazi fiili muzariye çevirdiğine dair Kur’an’da oldukça fazla örnek bulunmaktadır. Mesela, Tekvir, İnfitar, İnşikak, Zilzal surelerinde oldukça sık kullanılan bu edat, orada önüne geldiği mazi (geçmiş zaman) fiillerin tamamını müzariye (gelecek zamana) çevirmiştir.
2- İZÂ edatı müfacea (sürpriz) edatı da olur. İsim cümlesinin başına gelir ve; “birden, bir de baktım ki, bir de ne göreyim” şeklinde bir anlam katkısında bulunur. Kuran’da edatın bu şekilde kullanımı oldukça azdır. Örnek olarak (7/107 – 30/36) ayetlerine bakılabilir.